Ayak Bileği Protezi (Total Ayak Bileği Artroplastisi)
Ayak bileği protezi, ileri düzey eklem kireçlenmesi nedeniyle ciddi ağrı ve hareket kısıtlılığı yaşayan hastalarda uygulanan bir tedavi yöntemidir. Bu ameliyatta, hasar görmüş eklem yüzeyleri çıkarılarak yerine özel yapay bileşenler (protez) yerleştirilir. Amaç, hem ağrıyı gidermek hem de doğal ayak bileği hareketlerini korumaktır.
Neden Yapılır?
Ayak bileği protezi genellikle şu durumlarda tercih edilir:
-
İleri düzey ayak bileği kireçlenmesi (osteoartrit)
-
Romatizmal hastalıklar (örneğin romatoid artrit)
-
Geçirilmiş kırıklara veya travmalara bağlı gelişen eklem bozuklukları
-
Uzun süredir devam eden ağrı ve hareket kısıtlılığı
-
Ayak bileği füzyonuna (eklem dondurma) alternatif isteyen hastalar
Tipleri
-
Total Ayak Bileği Protezi
Tibia (kaval kemiği) ve talus (ayak bileği kemiği) arasındaki eklem yüzeyleri değiştirilir. Protez; metal, polietilen ve seramik bileşenlerden oluşur. Hareket kabiliyeti korunur. -
Revizyon Ayak Bileği Protezi
Daha önce uygulanmış ayak bileği protezinin gevşemesi, aşınması veya enfeksiyon gibi nedenlerle değiştirilmesi gerektiğinde yapılan cerrahidir.
Avantajları
-
Şiddetli ayak bileği ağrısının giderilmesi
-
Doğal eklem hareketlerinin korunması
-
Topallama ve yürüme bozukluklarının düzelmesi
-
Alternatif olarak uygulanan füzyon (eklem dondurma) cerrahisine göre daha doğal yürüme
-
Günlük yaşam kalitesinde belirgin artış
Not: Her hasta ayak bileği protezine uygun değildir. Kemik kalitesi, deformite varlığı, yaş ve aktivite seviyesi gibi faktörler dikkatle değerlendirilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
-
Ayak bileği protezi kimlere uygulanmaz?
İleri kemik kaybı, ciddi şekil bozuklukları, aktif enfeksiyon ya da yüksek fiziksel aktivite gereksinimi olan hastalar için uygun olmayabilir. -
Ameliyat sonrası ne zaman yürüyebilirim?
İlk birkaç hafta ağırlık vermeden yürüyüş önerilir. Genellikle 6–8 hafta içinde kontrollü olarak tam basmaya geçilir. -
Fizik tedavi gerekli midir?
Evet. Ameliyat sonrası dönemde ayak bileği hareketlerini yeniden kazanmak ve kas gücünü artırmak için fizik tedavi çok önemlidir. -
Protez ömrü ne kadardır?
Doğru hasta seçimi ve uygun kullanımda 10–15 yıl veya daha uzun süre dayanabilir.